Իսպանիայի փորձը դեսինստիտուցիոնալացման գործընթացում և երեխաների համար ընտանեկան միջավայրերի ապահովման ուղղությամբ․

Աշխատարանի ընթացքում ներկայացվեցին մի շարք մտահոգիչ տվյալներ։ Չնայած վերջին տարիներին Իսպանիայում հաստատություններում ապրող երեխաների թիվը նվազել է, այսօր դեռևս ավելի քան 17,000 երեխա և դեռահաս գտնվում է ինստիտուցիոնալ խնամքի համակարգում, այդ թվում՝ մինչև 6 տարեկան շուրջ 1,200 երեխա։

Քննարկման ամենակարևոր գաղափարներից մեկը հիմնված էր իսպանացի փորձագետ Խավիեր Մուխիկայի «Changes are not free» («Փոփոխություններն անվճար չեն») մոտեցման վրա։

Այս գաղափարը հիշեցնում է, որ երեխայի կյանքում յուրաքանչյուր տեղափոխություն իր գինն ունի։ Անգամ այն փոփոխությունները, որոնք իրականացվում են երեխայի լավագույն շահից ելնելով, կարող են ուղեկցվել կորստի, տրավմայի և կապվածությունների խզման զգացումներով։

Կենսաբանական ընտանիքից հեռացումը,
մանկատնից խնամատար ընտանիք տեղափոխումը,
մի խնամատար ընտանիքից մյուսը տեղափոխումը,
ձախողված վերամիավորումները,
երկարաձգված որդեգրման գործընթացները,

բոլորը կարող են ազդեցություն ունենալ երեխայի հոգեկան և հուզական զարգացման վրա։

Հենց այս պատճառով աշխատարանում ներկայացվեց «Միաժամանակյա երկակի պլանավորման» (Simultaneous Double-Purpose Planning - SDPP) մոդելը։

Այս մոտեցման համաձայն՝ երեխայի ընտանիքից հեռացման պահից սկսած զուգահեռ իրականացվում են երկու գործընթացներ․

աշխատանք կենսաբանական ընտանիքի հետ՝ վերամիավորման հնարավորությունը ստեղծելու նպատակով,

և միաժամանակ կայուն այլընտրանքային ընտանեկան միջավայրի նախապատրաստում՝ խնամատար կամ հետագայում նաև որդեգրող ընտանիքի ներգրավմամբ։

Եթե վերամիավորումը հաջողվում է, երեխան վերադառնում է իր ընտանիք։ Եթե ոչ, նա շարունակում է ապրել արդեն իրեն ծանոթ և կապվածություն ձևավորած ընտանիքում՝ խուսափելով հերթական տեղափոխությունից։

Աշխատարանի հիմնական ուղերձն այն էր, որ երեխայի պաշտպանության համակարգերը պետք է կառուցվեն ոչ թե համակարգի հարմարության, այլ երեխայի կյանքի ուղու և լավագույն շահի շուրջ։

Երեխայի համար ամենակարևորը ոչ միայն անվտանգությունն է, այլ նաև պատկանելիության զգացումը, կայունությունը, հուզական բարեկեցությունը և վստահելի հարաբերությունների շարունակականությունը։

Երբ խոսում ենք երեխաների պաշտպանության մասին, կարևոր է հիշել՝ ռիսկերի կառավարման բեռը պետք է կրի համակարգը և մեծահասակները, ոչ թե երեխան։